Vensters voor Integriteit

Meet en vergelijk de integriteit van jouw organisatie

Integriteit (of een gebrek hieraan) kan het vertrouwen in de overheid maken of breken. Het is daarom belangrijk dat ambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers integer handelen. Er zijn regels en gedragscodes ontwikkeld om die integriteit zoveel mogelijk te waarborgen. Minstens zo belangrijk is dat integriteit een soort grondhouding moet zijn, een mentaliteit. Hoe kom je erachter of het onderwerp voldoende op de agenda staat binnen de organisatie? Zijn de soft en hard controls in balans? Zijn er verborgen spanningen waar het management gewoon iets mee móet doen?

Voor dit soort vragen heeft Vensters een nieuw instrument ontwikkeld: Vensters voor Integriteit. Ontdek welke stappen jouw organisatie nog kan zetten op het vlak van integriteit.

Vensters voor Integriteit in het kort:

  • vanuit diverse invalshoeken zicht op de risicofactoren voor integriteit
  • inzicht in de eigen resultaten en resultaten van andere deelnemers
  • verbeterstappen naar aangescherpt integriteitsbesef
  • hulp bij het vertalen van onderzoeksresultaten naar leer- en verbeterprocessen
  • ontwikkeld voor en door de overheid

Het proces bij Vensters voor Integriteit

Stap 1:

Quickscan invullen

Stap 2:

Rapportage quickscan. Aanleiding voor opvolging? > Stap 3

Stap 3:

Belevingsonderzoek inplannen

Stap 4:

Start belevingsonderzoek

Stap 5:

Rapportage en Vensters-app

Stap 6:

Duidingsgesprek met Vensters in het MT

Resultaat

Waardevolle (sturings)informatie!

Gezamenlijke ontwikkeling

Bij de ontwikkeling van Vensters voor Integriteit zijn de organisaties achter Vensters nauw betrokken. Dit zijn onder meer: BZK, ICTU en de Unie van Waterschappen. Een aantal leden van het College voor Arbeidszaken vormt een testgroep voor de gemeentelijke sector. Hoogleraar Zeger van der Wal (Ien Dales Leerstoel CAOP) en Alain Hoekstra (Huis voor de Klokkenluiders) zijn betrokken voor inhoudelijk advies. Het belevingsonderzoek van Vensters voor Integriteit bieden we aan in samenwerking met InternetSpiegel. 

Uniek nieuw instrument

1. Quickscan

Vensters voor Integriteit bestaat uit twee delen: een quickscan met risicoindicatoren en een belevingsonderzoek onder medewerkers. De quickscan bestaat uit 16 vragen en is door één manager in een half uur in te vullen. Het resultaat? Direct inzicht in risicofactoren voor de organisatie, suggesties voor verbetering en de mogelijkheid tot een vervolgonderzoek. Het vervolgonderzoek is een belevingsonderzoek onder medewerkers.

De quickscan richt zich op vier gebieden die kenmerkend zijn voor de kans op schendingen van integriteit. De vier gebieden hebben we bepaald op basis van onderzoek, onder andere dat van BIOS.

  1. Dynamiek/veranderingen in de organisatie (fusie, reorganisatie)
  2. Kenmerken van het personeel (soort dienstverband, instroom, uitstroom)
  3. Borging van het integriteitsbeleid binnen de organisatie (beleid en praktijk)
  4. Schendingen, incidenten en onderzoeken

2. Belevingsonderzoek onder medewerkers

Het belevingsonderzoek neem je af als daar reden toe is. Het onderzoekt zoomt in op een tiental onderwerpen:

  1. Eerlijke behandeling
  2. Naleven regels en ondermijning
  3. Relatie met collega’s
  4. Integere werkhouding
  5. Voorbeeldfunctie management
  6. Moreel bewustzijn
  7. Waarden en normen
  8. Integriteitsbeleid
  9. Integriteit en ICT
  10. Bestuurlijke druk

Onderwerpen belevingsonderzoek

Benchmark op de volgende thema's

Het belevingsonderzoek is tot stand gekomen op basis van wetenschappelijk gevalideerde vraagmodules. Vensters voert het onderzoek uit in samenwerking met InternetSpiegel. Bij het belevingsonderzoek vragen wij ambtenaren naar hun beleving rondom de volgende tien onderwerpen.

Eerlijke behandeling

Worden medewerkers eerlijk behandeld en beoordeeld? Hebben ze het idee dat eerlijkheid loont in de organisatie?

Naleven regels en ondermijning

Worden integriteitsregels nageleefd? Zijn er dubieuze contacten met derden (ondermijning). Hoe wordt omgegaan met geschenken zoals bijvoorbeeld reizen?

Relatie met collega’s

Hoe goed is de relatie met collega’s? Durven mensen elkaar aan te spreken? In een situatie met goede onderlinge verhoudingen is het gesprek over zaken rond integriteit veel gemakkelijker te voeren.

Integere werkhouding

Lopen collega’s de kantjes ervan af? Proberen ze fouten te verbergen? Zijn zij eerlijk tegenover hun leidinggevende? De werkhouding van collega's wordt onder de loep genomen.

Voorbeeldfunctie management

Reageert het management adequaat bij mogelijke integriteitsschendingen? Stuurt het management besluitvorming in een ethische richting? Het management heeft naast direct effect een grote voorbeeldfunctie.

Moreel bewustzijn

Gaan collega’s op zoek naar advies van anderen als ze tegen morele kwesties aanlopen en zijn ze in staat om de gevolgen van hun handelen te overzien?

Waarden en normen

Heeft de organisatie duidelijke waarden en normen geformuleerd, die ook bekend zijn bij de medewerkers en wordt er duidelijk gecommuniceerd over integriteit binnen de organisatie?

Integriteitsbeleid

Is er een duidelijke communicatie in het geval van incidenten over gewenst gedrag binnen de organisatie? Worden integriteitsregelingen en maatregelen voldoende onder de aandacht gebracht?

Integriteit en ICT

Gaan medewerkers zorgvuldig om met documenten en data van de organisatie? Zijn ze zich ook op social media bewust van hun handelen?

Bestuurlijke druk

Worden medewerkers onder druk gezet door de organisatieleiding of direct leidinggevenden om regels te overtreden? Durven zij te melden of aan te kaarten als ze onder druk worden gezet om de randen van de regels op te zoeken?

Zij maken al gebruik van Vensters voor Integriteit

  • Amersfoort
  • Brabantse Delta
  • Grootegast
  • Grootegast
  • Kampen
  • Laarbeek
  • Lelystad
  • Roermond
  • Zuidhorn
Alle deelnemers vensters
Interesse? Neem contact op